Design Thinking: Diamonds are a girl’s best friend

Mieke Scheirs Mieke Scheirs
29 October, 2019

Deze zomer volgde ik de tweedaagse opleiding “Design thinking in communicatie”. De training sloot perfect aan bij de user-centered aanpak die we in ons team reeds hanteren en bij mijn persoonlijke ambitie om bij te dragen aan de maatschappij via gebruikersoplossingen die effectief zijn, welke vorm ze ook aannemen.

Vanuit de filosofie dat je niet start bij de oplossing maar wel bij de onderzoeksvraag, schrap ik “in communicatie” in de titel van de opleiding en deel ik in dit artikel graag mijn learnings, tips en takeaways over mijn kennismaking met design thinking.

Wat is dat nu eigenlijk, design thinking?


The double diamond is reeds op je netvlies gebrand? Je kent de zes design thinking principles uit je hoofd en je weet dat perfectie schuilt op het snijpunt tussen desirable, viable en feasible? Leuk, dan sta je waarschijnlijk al even ver met je kennis dan ik en kan ik je hopelijk nog bekoren met tips en tricks!

Is dit echter complete wartaal voor jou? Dan is het vervolg de ideale introductie tot design thinking! FYI: omdat “de theorie” een hele brok om te verteren is, laat ik in dit artikel een concrete use case even achterwege. Kopje koffie bij de hand? Dan duiken we er samen in!

Design is niet design hé
Het woord design wordt vaak geassocieerd met een product, b.v.: een designstoel, een designtafel of een auto met een modern design. Helemaal normaal, maar om design thinking te begrijpen, moeten we onze geest verruimen.
We kunnen niet alleen producten ontwerpen, maar ook diensten, systemen, strategieën en zelfs communicatie. Bottom line kan je ieder idee dat een oplossing voor iets of iemand biedt, vormgeven. En daar draait het bij design thinking om.

“Design thinking is a methodology and a mindset that designers have always used to come up with new to the world ideas. It allows you to routinely innovate.” - David Kelly (founder of IDEO)

Het is dus een misperceptie dat je voor design thinking effectief een ontwerper met tekenskills moet zijn. De “designers” die aangehaald worden in bovenstaande quote, kunnen jij en ik zijn, mensen die nadenken over het vormgeven van een idee, ongeacht de oplossing. Kortom: design thinking is een methodologie, een mindset en geen ambacht.

Zes simpele principes
Om deze mindset je eigen te maken, is het belangrijk dat de zes design thinking principles jouw nieuwe mantra worden:

• Mens centraal
• Holistisch
• Iteratief
• Open minded
• Co-creatief
• Actiegericht
Je werkt steeds voor en mét mensen. In het proces van vraag, naar idee tot concept en concrete oplossing werk je iteratief: bij iedere stap en elke nieuwe ontwikkeling betrek je de (eind)gebruiker. Slechte ideeën bestaan niet, enkel door te bevragen en testen, kan je filteren en uitsluiten. Hierbij is een open geest cruciaal.

Perfectie op het snijpunt van ...
Naast de zes principes is er een handig trucje om jouw design thinking mindset verder aan te scherpen.

Stel jezelf steeds de vraag: “Is mijn idee, concept of oplossing gewenst, rendabel en (technisch) uitvoerbaar?”. Drie keer yes? Dan zit je op het goede spoor!




Een voorbeeld:
Huis-aan-huis folders zijn technologisch mogelijk (feasible) en economisch redelijk haalbaar (viable), maar zijn ze gewenst (desirable) ... ?
Diamonds are a girl’s best friend

Uiteraard blijft het niet bij een paar principes en trucjes. Wanneer je design thinking toepast in een project, hanteer je weldegelijk een methodiek: de dubbele diamant (het ontwerpproces)!
Howly cr*p, dat is veel info!
Dat dacht ik ook toen ik dit plaatje voor het eerst tijdens de opleiding zag. Maar eigenlijk is het zo klaar als klontje of in dit geval diamantje.

Concreet: wie een probleem heeft, wilt een oplossing. Uiteraard wil je dat deze viable, feasible en desirable is. Echter, wanneer een probleem zich voordoet en we een oplossing zoeken, vervallen we vaak in gis- en gokwerk over mogelijke gebruikersnoden zonder de gebruiker effectief te betrekken, en dat is fout. Enter: de dubbele diamant!

Waar de eerste diamant focust op de onderzoeksvraag, (user) research en inzichten, gaat de tweede diamant dieper in op idea generation, prototyping en het effectieve antwoord. Door de vier fases (twee per diamant) te doorlopen, evolueer je van een don’t know, could be naar een do know, should be situatie voor jouw oplossing.


DIAMANT 1: onderzoeksvraag, (user) research & inzichten
Fase 1: discover
In de discover-fase draait het allemaal om research. De allereerste stap in het design thinking proces is de onderzoeksvraag formuleren: wat is het probleem en wie is de probleemeigenaar? Dit probeer je te achterhalen aan de hand van aangeleverde informatie, gesprekken met stakeholders, business model canvas, …
Daarna ga je verder met je onderzoek, dit is zowel kwalitatief als kwantitatief en kan in de vorm van desk research en human centered research. Terwijl je bij desk research focust op de globale trends en een meer grootschalige analyse (literatuuronderzoek, marktonderzoek, concurrentieanalyse, best practices, etc.), zoek je bij human centered research de onderliggende lagen op (interviews met je doelgroep(en) en stakeholder(s), contextmapping, observeren, focusgroepen, etc.).
Fase 2: define
De informatie die je hebt verzameld, is nog een zootje ongeregeld. In de define-fase zoek je verbanden tussen alle bronnen en vergaar je inzichten om zo tot clusterthema’s te komen.
Tip! Gebruik hiervoor methodes zoals customer journeys, empathy maps, persona’s, stakeholder value maps, value proposition canvas, business model canvas etc. Contacteer mij gerust voor hulp.

BELANGRIJK!
Wanneer je dit gedaan hebt, koppel je jouw ideeën ook terug naar je stakeholders en user (groups) waarmee je in fase 1 hebt samengewerkt. Bepaal samen de focus, selecteer de kansen en definieer vereisten en randvoorwaarden. In deze fase van het proces is het perfect normaal dat ook je onderzoeksvraag evolueert om tot een ontwerpuitdaging te komen. Houd bij iedere stap de 6 design thinking principes in je achterhoofd! Enkel zo evolueer je van don’t know, could be naar do know, should be.
All right, diamant 1 (en waarschijnlijk je kopje koffie ook) is verteerd!
Neem gerust even een pauze en zorg voor een refill.
Klaar voor diamant 2? Hier gaan we!



DIAMANT 2: idea generation & concept design

Fase 3: develop
Je onderzoeksvraag en probleem is nu scherpgesteld, tijd om ideeën te genereren en een eerste aanzet tot oplossingen te doen. Kortom: brainstormen, brainstormen, brainstormen! Ook dit doe je met alle betrokken partijen en iteratief. Eerst vergaren, dan clusteren en selecteren. Opnieuw en opnieuw en opnieuw!
Tip: gebruik brainstormoefeningen zoals braindump, brainwriting, associatie, Hoe-Kan-Je-vragen, superhero, … Ik help je graag indien nodig ;)

BELANGRIJK!
In deze fase komt het desirable, feasible, & viable trucje goed van pas om je ideeën te selecteren en filteren.


Fase 4: deliver
In de laatste fase conceptualiseer en concretiseer je jouw ideeën met prototypes. Waarom is prototyping belangrijk?

• Om jouw idee te testen en valideren bij je doelgroep. Via ervaringen leer je de sterktes en zwaktes kennen van mogelijke oplossingen. Kortom: je blijft minder lang hangen in aannames en zoekt de realiteit op met user feedback. Zo versnel je het innovatieproces.
• Om de innovatiekost te reduceren: fail fast, fail cheap.
 
 
Je start met quick & dirty prototypes. Tijd om papier, schaar, post-its, lintjes, karton, rietjes en ander knutselmateriaal uit de kast te halen en een laagdrempelig prototype te maken dat je heel gemakkelijk kunt testen bij stakeholders en gebruikers.
 
 
Wat onderzoek je?
Gebruikt de user het prototype effectief waarvoor het bedoeld is, fysiek formaat checken, eerste reacties peilen, …

Eén van mijn eurekamomenten tijdens de opleiding was trouwens het feit dat je helemaal geen kennis nodig hebt van (design)programma’s om een prototype te maken… gewoon schaar, pen en papier, en gaan! In deze fase is de kost en de tijd die je nodig hebt om het prototype aan te passen laag.
Wanneer je op het goede spoor zit, breng je jouw prototype naar een volgend niveau en maak je het meer levensvatbaar. Vanaf nu komen ontwerp- en/of ontwikkelskills wel van pas. Clickable wireframes, een werkend prototype, een MVP (Minimal Viable Product), … doen hun intrede. En wat is hier belangrijk om succesvol te zijn? Ja hoor, itereren: bouwen, user testen, meten, leren!

Tot je op het einde van de dubbele diamant komt en je de transitie van don’t know, could be naar een do know, should be hebt gemaakt.

Mijn conclusie

Zoals je kan lezen, ken ik mijn les :) Uiteraard was deze opleiding niet de eerste keer dat ik in aanraking kwam met het principe van design thinking. Als UX-bedrijf stelt Continuous de gebruiker altijd centraal en werken we zeer user-centered. Daarnaast hebben een aantal UX-collega’s ook ervaring in het toepassen van design thinking tijdens projecten.

Bovendien werk ik vanuit een communicatieve insteek met klanten samen op strategisch niveau en faciliteer ik workshops, brainstorms, idea generation sessions etc. waarvan de outcome zich later vertaalt in een prototype, een MVP en uiteindelijk de real deal. Wat heb ik dus geleerd?
 

1. Diamant 2 kennen en kunnen we: we passen de principes van brainstorming, prototyping, MVP, itereren en verbeteren toe in onze projecten. Echter, diamant 1 - die het fundament is van succes - is nog te onbekend terrein. Desk research doen we, maar we gaan onvoldoende in dialoog met de doelgroep. Human-centered research komt te weinig voor. De gebruiker wordt te laat in ons proces betrokken: pas bij het prototypen of zelfs wanneer er een eerste versie van een oplossing reeds ontwikkeld is. Dat brengt me meteen bij mijn tweede learning.


2. Hoewel we user-minded zijn, betrekken we de echte eindgebruiker nog te weinig in ons proces. We gaan in gesprek met de klant tijdens workshops en brainstorms, maar doorbreken te weinig de muur die tussen onze klant en “de klant van de klant” staat. De muur van de meeting room vormt een figuurlijke muur naar de eindgebruiker. Hoe komt dit? Het principe en de meerwaarde van design thinking is vaak onbekend bij de klant, en onbekend is onbemind? Awareness is absoluut nodig!


3. Doordat we de eindgebruiker en de doelgroepen te weinig bevragen en betrekken in een beginstadium, itereren we te weinig op bepaalde niveaus en werken we te veel op aannames. Concreet: ik organiseer samen voor een klant een brainstorm/workshop rond het opstellen van buyer persona’s en lever op basis van de outcome van die sessie een aantal buyer persona’s op. Volgens design thinking moeten ook deze resultaten getest en bevraagd worden bij de doelgroep en dat gebeurt nu te weinig. Want toegegeven: hoe weet je dat jouw buyer persona “correct” is, als je deze niet effectief overeenkomt met de doelgroep die de buyer persona voorstelt?
Uiteindelijk heb ik na de opleiding het gevoel dat we in ons team de juiste mindset hebben en onze werking reeds heel wat raakvlakken heeft met design thinking. Toch slopen we nog te weinig de muren van de meeting rooms. Ik sta te popelen om design thinking effectief toe te passen en promoveer mijzelf alvast als ambassadrice van de dubbele diamant!
 

Ben jij klaar om samen de pletwals te besturen?

 
 
 
Mieke Scheirs
Mieke Scheirs
Contentstrateeg en copywriter
Contacteer ons